نام حسن بن علی بن شعبه حرانی (م368ق) از دورۀ صفویه به سبب دستیابی به نسخ وجاده‌ای دو کتاب تحف العقول و التمحیص، درمیان امامیه شهرت یافت. در منابع امامی پیش از آن، هیچ اطلاعاتی دربارۀ ابن‌شعبه بر جای نمانده است. از آن‌جا که دو کتاب تحف العقول و التمحیص به سبک منابع امامیه تألیف شده، به طور طبیعی ابن‌شعبه، امامی‌مذهب انگاشته شده است. از سوی دیگر در دو دهه اخیر با دسترسی گسترده به کتب پنهانِ نصیریه، و از جمله آثاری از ابن‌شعبه مانند حقائق اسرار الدین، جایگاه مهم او در میان نصیریان روشن شد و اطّلاعات زیادی دربارۀ گرایش غالیانه و روابط حدیثی او به‌دست آمد. یافته‌های جدید، محققان را با یک دوگانگی چالش‌برانگیز (امامی / نصیری) در آثار ابن شعبه مواجه کرد. دیدگاه‌های مختلفی در توجیه و تبیین این دوگانگی مطرح شد. در این مقاله حل این چالش از طریق تحلیل متن روایات تحف‌العقول پیگیری می‌شود. اگر چه در نگاه اول در روایاتِ دو کتابِ تحف العقول و التمحیص، شواهد روشنی از غلو دیده نمی‌شود؛ اما با نگاه دقیق‌تر احادیثی در آن دو یافت می‌شود که فهم آن با ابهام روبرو بوده است. با بررسی فقه الحدیثی تطبیقی و مقایسه دقیق این احادیث با میراث غلات، می‌توان به شواهد متعددی از تأثیر نگرش غالیان در این احادیث دست یافت. این شواهد، شامل متون، مفاهیم، اصطلاحات و اسناد اختصاصی نصیریان و اسحاقیان است. متن‌کاوی تحف العقول و التمحیص نشان می‌دهد ابن‌شعبه در زمان تألیف آن دو، تحت تأثیر آراء پنهان و میراثِ فکری غالیان بوده، و در عین حال  تحف العقول را به‌عنوان اثری عمومی و نه خاص غالیان نوشته است.