بر پایۀ تقسیم فرآیند فهم حدیث به دو مرحله: فهم متن و فهم مقصود، میتوان دشواریها و گرههای موجود در هر مرحله را شناسایی و بر متون حدیثی تطبیق نمود. نوشتۀ پیشرو، برخی از دشواریهای مرحله نخست فهم حدیث، یعنی فهم متن را در نهجالبلاغه شناسایی و تطبیق کرده است. این دشواریها عبارتند از: تصحیف، معنای غیر رایج واژه، فارسیزدگی، تفاوت بار ارزشی، ترکیبهای اصطلاحی و ضربالمثلها و ساختار پیچیدۀ نحوی و بلاغی. در پایان، با مطالعۀ موردی یک خطبه، تلاش کردهایم شیوۀ عملی چیره شدن بر این دشواریها را ارائه دهیم. در این مقاله، دشواریهای فهم مقصود بررسی نشده است.
